Ultravroege en ultralate diensten zelfde impact op werknemers als nachtdiensten

21-06-2011
Delen via

Diensten die starten of eindigen tussen 0:00 uur en 06:00 uur – de zogenaamde ultravroege en ultralate diensten – hebben vergelijkbare impact op werknemers als nachtdiensten. Daarom moeten ze ook met dezelfde maatregelen omkleed worden. Dat vindt FNV Bondgenoten naar aanleiding van een onderzoek naar de ervaringen van mensen met werken in de randen van de nacht. De resultaten van het onderzoek maakt de bond vandaag bekend, op de dag met de kortste nacht.

Grote impact

In het onderzoek geven werknemers die te maken hebben met ultravroege en ultralate diensten aan dat hun werktijden grote impact hebben op hun leven. Ze hebben last van verminderde alertheid, slapen korter en kunnen na hun dienst moeilijker inslapen. Ook leveren de werktijden problemen op in combinatie met het privéleven. Opvallend is dat de problemen bij ultralate diensten twee keer zo groot zijn als bij ultravroege diensten. Ook is er een verschil tussen generaties: oudere werknemers (vanaf 40 jaar) hebben meer problemen met ultralate diensten dan jongere werknemers (tot 40 jaar). Zorgwekkend is dat werknemers aangeven veel meer uren in ultravroege en ultralate diensten te werken dan contractueel overeengekomen is.

Ideale slaapperiode

Werknemers ervaren de ultralate diensten als extra problematisch. Dat is goed te verklaren: de ideale slaapperiode is tussen 22:00 uur en 07:00 uur. Dus mensen die ultravroeg moeten werken, krijgen nog best een behoorlijk deel van die ideale slaap. Werk je ultralaat, dan word je gedwongen te slapen als je biologische systeem zich alweer opmaakt voor een nieuwe dag.

Volgens Sam Groen, beleidsadviseur Arbeidstijden bij FNV Bondgenoten, zit daar ook het probleem: “Als je regelmatig van die ultralate diensten werkt, heb je eigenlijk een verkapte nachtdienst. Maar zonder de beschermende randvoorwaarden die daar bij horen. Na een nacht werken is je alertheid een stuk minder, vergelijkbaar met de alertheid die je hebt als je de maximaal toegestane promillage in je bloed hebt. Je bent dan letterlijk slaapdronken. Dat brengt allerlei risico’s met zich mee. Op de werkvloer zelf, maar bijvoorbeeld ook als mensen na hun dienst naar huis rijden.”

Beperken

FNV Bondgenoten wil dat werken in de randen van de nacht zoveel mogelijk beperkt wordt. Groen: ”Gezien de grote risico’s voor werknemers, is het verstandig om te gaan kijken of werkzaamheden die tijdens ultravroege en ultralate diensten worden gedaan, ook niet gewoon overdag kunnen worden uitgevoerd. En moet het dan per se op die tijden, dan hebben werkgevers een verantwoordelijkheid om  goed in te spelen op de gevolgen voor hun mensen, net zoals ze bij nachtdiensten moeten doen.”

Het gaat dan bijvoorbeeld om beperking van de arbeidsduur, om ergonomisch roosteren, maar ook over voorlichting over goed slaapgedrag, het beschikbaar stellen van gezonde voeding of het verzorgen van vervoer van en naar het werk.

Arbeidstijdenwet

Groen: “De Arbeidstijdenwet wordt binnenkort geëvalueerd. Bij de vorige herziening van die wet zijn de normen voor het werken in het nachtelijk venster verruimd. Dit onderzoek geeft in ieder geval aanleiding om de wet op dit punt weer aan te scherpen.” 

Het onderzoek naar werken in de randen van de nacht werd uitgevoerd op basis van een enquête via de website van de bond. Dat leverde 2700 bruikbare, ingevulde vragenlijsten op. De meeste invullers zijn werkzaam in de industriële en bouwsector en in de transport en logistiek.

Terug naar het nieuwsoverzicht

Thema

Meer over individueel roosteren!

Lees meer
Deel deze pagina via...