Veiligheid tijdens het werken in de nacht: een praktijkonderzoek.

27-06-2013
Delen via

Werken in een onregelmatig rooster met vroege (ochtend)diensten en met name diensten tijdens de nacht verstoren het bioritme. Een acuut gevolg is afnemende alertheid. Uit onderzoek is deze afname goed waar te nemen. Diverse testen laten het zelfde beeld zien: een piek in prestatie rond 15:00 uur, waarna een sterke afname te zien is met name in het nachtvenster.

De vermindering van het prestatievermogen heeft onmiddellijke gevolgen voor de mate waarin werknemers tijdens de nacht in staat zijn om veilig te handelen. Zes elementen spelen daarin een rol.

  1. Vermoeidheid
  2. Verslechtering coördinatie
  3. Verminderde reactiesnelheid
  4. Verminderd bewustzijn van de omgeving
  5. Minder goed in staat logisch na te denken en complexe situaties in te schatten
  6. Verminderd vermogen om beslissingen te nemen en te communiceren

Praktijkonderzoek.

FNV Arbeidstijden heeft recent een groot onderzoek gedaan naar de beleving en klachten onder ploegendienst werknemers in de regio Rotterdam. Zo’n 1400 werknemers hebben een enquête ingevuld, waarin onder andere gevraagd is naar de alertheid op diverse momenten.
Bovenstaande wetenschappelijke bevinden worden in dit onderzoek bevestigd:

Afnemende alertheid (score 1 en 2) is duidelijk terug te zien;

  • Tijdens de eerste nachtdienst (70% wordt een beetje tot ernstig slaperig)
  • Tijdens de laatste nachtdienst (60% last van milde tot ernstige slaperigheid)
  • Aan het einde van de nachtdienst (72% last van milde tot ernstige slaperigheid)
  • Tijdens de thuisreis na de nachtdienst (65%), waarbij opgemerkt moet worden dat 64% van de werknemers elke dag een half uur of langer reizen om thuis te komen. 

Relevant is in deze tabel ook de rode lijn. Dit zijn de mensen die aangeven dat ze zeker in slaap vallen. Het betreft gelukkig steeds kleine aantallen maar beschrijft een urgent (veiligheids)probleem. Opvallende scores:

  • 8 % valt aan het einde van een nachtdienst zeker in slaap.
  • 5 % heeft grote moeite om wakker te blijven tijdens het naar huis rijden.
  • 5 % kan tijdens de eerste en laatste nachtdienst nauwelijks wakker blijven.

Opvallend is dat meer dan 70% van de respondenten werkt in het relatieve “lichte” 5 ploegendienstrooster, waarin steeds dezelfde cyclus van diensten wordt gewerkt: 2 ochtend – 2 middag - 2 nacht – 4 dagen roostervrij.

Tezamen bevestigen de bovenstaande gegevens van de werknemers uit de enquête het beeld uit wetenschappelijk onderzoek. De alertheid tijdens de nachtdienst en de reis naar huis is voor grote groepen werknemers (aanzienlijk) verminderd. Vanuit veiligheidsperspectief is de noodzaak tot het nemen van alertheid bevorderende maatregelen van groot belang.

Terug naar het nieuwsoverzicht

Thema

Meer over individueel roosteren!

Lees meer
Deel deze pagina via...