Zoektocht naar een sociaal, gezonder rooster

01-04-2011
Delen via

Roosterproblemen spelen in elke sector met ploegendiensten een rol. Met name nachtdiensten trekken een zware wissel op werknemers. In de diervoedersector is de relatieve ouderdom van het werknemersbestand een complicerende factor. Vakbonden en werkgevers kijken nu samen naar alternatieven.

In de huidige cao voor de graanbe- en verwerkende bedrijven hebben vakbonden en werkgevers afgesproken om alternatieve ploegendienstroosters te onderzoeken. Over dit onderzoek zal in het Technisch Overleg van CAO-partijen worden besloten. Inmiddels is er een opzet bedacht voor dit onderzoek. Dit moet leiden tot meer kennis van hoe de impact op lichaam en sociaal leven zoveel mogelijk beperkt of voorkomen kunnen worden, vertelt Erwin van Zandvoord, beleidsadviseur arbeidstijden bij FNV Bondgenoten. Van Zandvoord is betrokken bij het schrijven van het concept onderzoeksvoorstel.

Sector in beweging

De diervoedersector is in beweging. Bedrijven fuseren en de afzetmarkt verandert: minder, maar vaak grotere boerenbedrijven. Het gebruik van drie- of vierploegendiensten blijft onmisbaar bij het verzorgen van een continue productstroom. Maar terwijl de werkdruk dankzij de automatisering minder groot is geworden, is de impact van wisselende diensten onveranderd groot, benadrukt Van Zandvoord. Met name de nachtdiensten kunnen op de langere duur funest zijn voor een medewerker.

De regel dat een oudere werknemer dagdiensten mag gaan draaien, is onmogelijk toe te passen op het steeds groter wordende aandeel van oudere werknemers in de diervoedersector, stelt de beleidsadviseur van FNV Bondgenoten. “Ook werkgevers beginnen dat te beseffen. Daarom zijn we vorig jaar vanuit de verschillende vakbondsorganisaties met enkele werkgevers om tafel gaan zitten om alternatieven in kaart te brengen”.

Nachtdiensten zwaar

Volgens Van Zandvoord zijn het vooral de nachtdiensten van 3 tot 5 dagen die erg zwaar zijn. “Het verstoort je sociale leven, maar net zo belangrijk: het verstoor je bioritme. Dat maakt mensen minder alert en kan tot risico’s op de werkvloer leiden. Maar ook iemand die slaapdronken op de fiets of in de auto stapt, kan makkelijker een ongeluk krijgen. Uit proeven blijkt dat iemand na een nachtdienst vergelijkbaar is met iemand die het maximaal toegestane alcoholpromillage in zijn bloed heeft. Dat wordt alleen maar erger na de tweede of derde nacht”.

Hoewel steeds meer werkgevers beseffen dat met name nachtdiensten een zware wissel trekt op mensen, bieden ook de beste roosters en goed op nachtdienst ingerichte en beveiligde werkplekken nog geen afdoende oplossing. “Er blijft op korte termijn een concreet veiligheidsrisico bestaan, met op langere termijn lichamelijke risico’s. Werknemers in ploegendienst hebben grotere kans op hart- en vaatziekten, diabetes door overgewicht en spijsverteringsproblemen. Goede beweging, op de juiste manier slapen en gezond eten is voor hen dus des te belangrijker. In voorlichting op dat gebied kunnen werkgevers overigens ook een rol spelen”.

Leren van anderen

Volgens Van Zandvoord zijn er in de praktijk van andere sectoren al verbeteringen te vinden. Deze kunnen ook in de diervoederindustrie toegepast worden bij het maken van roosters voor ploegendiensten. De roosters in de diervoederindustrie zijn met hun drieploegendiensten en het vele overwerk vaak de zwaarste roosters van alle sectoren met ploegendiensten, stelt de adviseur. Voor werkgevers is er dan ook veel te winnen bij het verder beperken van veiligheidsrisico’s en het verminderen van uitval van werknemers met veel praktijkkennis, hetzij door een ongeluk, hetzij door gezondheidsproblemen. Bij bedrijven zoals Heineken, Holland Casino’s en Flora Holland wordt er al gewerkt met individuele in plaats van ploegendienstroosters. Dat sluit veel beter aan bij wat een afzonderlijke werknemer kan, nu en later.

“Natuurlijk is daar ook wel een cultuuromslag voor nodig, omdat het een nieuwe manier van werken voor zowel de werknemer als de roostermanagers betekent. Maar de voordelen maken zo’n omslag tot een must. Nu, maar zeker ook de komende vijf tot tien jaar. De vergrijzing die in alle sectoren gaat toeslaan, zal de diervoedersector veel eerder bereiken. Leeftijd heeft niet de grootste impact op de zwaarte van werken in ploegendiensten. Maar het wordt wel een extra complicerende factor”.

Terug naar het nieuwsoverzicht

Thema

Meer over individueel roosteren!

Lees meer
Deel deze pagina via...